Skip to main content

About

Welcome to Right and Law, your go-to platform for insightful legal knowledge, case analyses, and practical legal solutions. Our mission is to simplify complex legal concepts, provide expert opinions, and keep you updated on the latest legal developments in India.

Comments

Popular posts from this blog

рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ (FIR) рдХैрд╕े рджрд░्рдЬ рдХрд░ें

рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ (FIR) рдХैрд╕े рджрд░्рдЬ рдХрд░ें: рд╕्рдЯेрдк рдмाрдп рд╕्рдЯेрдк рдЧाрдЗрдб рдХिрд╕ी рднी рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдиा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХाрдиूрдиी рдЕрдзिрдХाрд░ рд╣ै। 1 рдЬुрд▓ाрдИ 2023 рд╕े рднाрд░рддीрдп рди्рдпाрдп рдк्рд░рдгाрд▓ी рдоें рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рджंрдб рд╕ंрд╣िрддा (IPC), рджंрдб рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╕ंрд╣िрддा (CrPC) рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо (IEA) рдХो рдирдП рдХाрдиूрдиों рд╕े рдмрджрд▓ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЕрдм рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рднाрд░рддीрдп рди्рдпाрдп рд╕ंрд╣िрддा (BNS), рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ंрд╣िрддा (BNSS) рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо (BSA) рдХे рддрд╣рдд рдЖрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рдоें рд╣рдо рдмрддाрдПंрдЧे рдХि рдирдП рдХाрдиूрдиों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рдХैрд╕े рджрд░्рдЬ рдХрд░ें, рдХ्рдпा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдПं рдмрджрд▓ी рд╣ैं, рдФрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдХे рдЗрдирдХाрд░ рдХрд░рдиे рдкрд░ рдХ्рдпा рдХрд░ें। Supreme Court of India рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ (FIR) рдХ्рдпा рд╣ै? рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ (First Information Report) рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ंрд╣िрддा (BNSS) рдХी рдзाрд░ा 173 рдХे рддрд╣рдд рджрд░्рдЬ рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдХिрд╕ी рд╕ंрдЬ्рдЮेрдп рдЕрдкрд░ाрдз (Cognizable Offence) рдХी рдкрд╣рд▓ी рд╕ूрдЪрдиा рд╣ोрддी рд╣ै, рдЬिрд╕े рдкुрд▓िрд╕ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдХे рдЬांрдЪ рд╢ुрд░ू рдХрд░рддी рд╣ै। рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдЪीрдЬें рд╢िрдХाрдпрддрдХрд░्рддा рдХा рдиाрдо, рдкрддा рдФрд░ рд╕ंрдкрд░्рдХ рдиंрдмрд░ рдШрдЯрдиा рдХा рд╕рд╣ी рд╕рдордп, рддाрд░ीрдЦ рдФрд░ рд╕्рдеाрди рдШрдЯрдиा рдХा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд╡िрд╡рд░рдг рдпрджि рдХोрдИ рдЧрд╡ाрд╣ рд╣ो рдд...

FIR рд╕े рдЪाрд░्рдЬрд╢ीрдЯ рддрдХ: рдкुрд▓िрд╕ рдЬांрдЪ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдФрд░ рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░

рдкुрд▓िрд╕ рдЬांрдЪ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा: рдЖрдкрдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рдХрд░्рддрд╡्рдп  рднाрд░рдд рдоें рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдЬांрдЪ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдкрд░ाрдзों рдХी рдЬाँрдЪ рдФрд░ рди्рдпाрдп рджिрд▓ाрдиे рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЪрд░рдг рд╣ै। рднाрд░рддीрдп рди्рдпाрдп рд╕ंрд╣िрддा (BNS) 2023, рднाрд░рддीрдп рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ंрд╣िрддा (BNSS) 2023 рдФрд░ рднाрд░рддीрдп рд╕ाрдХ्рд╖्рдп рдЕрдзिрдиिрдпрдо (BSA) 2023 рдХे рддрд╣рдд рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдЬांрдЪ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЗрд╕ рд▓ेрдЦ рдоें рд╣рдо рдкुрд▓िрд╕ рдХी рдЬांрдЪ рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЪрд░рдгों, рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рд╕े рд▓ेрдХрд░ рдЪाрд░्рдЬрд╢ीрдЯ рджाрдЦिрд▓ рдХрд░рдиे рддрдХ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рд╡िрд╕्рддाрд░ рд╕े рд╕рдордЭेंрдЧे। рд╕ाрде рд╣ी, рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдФрд░ рдХрд░्рддрд╡्рдп рднी рдЬाрдиेंрдЧे, рддाрдХि рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХाрдиूрдиी рд░ूрдк рд╕े рдЬाрдЧрд░ूрдХ рд░рд╣ рд╕рдХे। рдкुрд▓िрд╕ рдЬांрдЪ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рдЪрд░рдг 1. рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ (First Information Report) рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиा рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рдкुрд▓िрд╕ рдЬांрдЪ рдХी рдкрд╣рд▓ी рдФрд░ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрдб़ी рд╣ोрддी рд╣ै। рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा: ✔️ рдкीрдб़िрдд рдпा рдХोрдИ рдЕрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрд░ाрдз рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рдкुрд▓िрд╕ рдХो рджे рд╕рдХрддा рд╣ै। ✔️ рд╕ंрдЬ्рдЮेрдп рдЕрдкрд░ाрдзों рдоें рдкुрд▓िрд╕ рдордЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрдЯ рдХी рдЕрдиुрдорддि рдХे рдмिрдиा рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рджрд░्рдЬ рдХрд░ рд╕рдХрддी рд╣ै। ✔️ рдЕрд╕ंрдЬ्рдЮेрдп рдЕрдкрд░ाрдзों рдоें рдордЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрдЯ рдХी рдЕрдиुрдорддि рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ोрддी рд╣ै। ✔️ рдПрдлрдЖрдИрдЖрд░ рджрд░्рдЬ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЙрд╕рдХी рдПрдХ рдк्рд░рддि рдкीрдб़िрдд рдХो рдиिःрд╢ुрд▓्рдХ рджी рдЬाрддी рд╣ै। ➡...

рдХेрд╢рд╡ाрдиंрдж рднाрд░рддी рдХेрд╕ (1973): рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХा рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдлैрд╕рд▓ा рдФрд░ рдЗрд╕рдХा рдк्рд░рднाрд╡ | Basic Structure Doctrine Explained

рдХेрд╢рд╡ाрдиंрдж рднाрд░рддी рдХेрд╕: рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓ा рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдлैрд╕рд▓ा рдкрд░िрдЪрдп рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдХेрд╢рд╡ाрдиंрдж рднाрд░рддी рдмрдиाрдо рдХेрд░рд▓ рд░ाрдЬ्рдп (1973) рдоाрдорд▓ा рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдоोрдб़ рд╕ाрдмिрдд рд╣ुрдЖ। рдЗрд╕ рдлैрд╕рд▓े рдиे рд╕ंрд╕рдж рдХी рд╢рдХ्рддि рдХी рд╕ीрдоा рддрдп рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдоूрд▓ рд╕ंрд░рдЪрдиा (Basic Structure) рдХी рд░рдХ्рд╖ा рдХрд░рдиे рдХी рдиींрд╡ рд░рдЦी। рдЗрд╕ рдХेрд╕ рдХे рдЬрд░िрдП рдпрд╣ рд╕िрдж्рдз рд╣ुрдЖ рдХि рднाрд░рддीрдп рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХेрд╡рд▓ рд╕ंрд╕рдж рдХी рдЗрдЪ्рдЫाрдиुрд╕ाрд░ рдирд╣ीं рдЪрд▓ рд╕рдХрддा, рдмрд▓्рдХि рдХुрдЫ рдмुрдиिрдпाрджी рд╕िрдж्рдзांрддों рдХो рдЕрдкрд░िрд╡рд░्рддрдиीрдп рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдоाрдорд▓े рдХी рдкृрд╖्рдарднूрдоि рд╕ाрд▓ 1969 рдоें рдХेрд░рд▓ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХेрд░рд▓ рднूрдоि рд╕ुрдзाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рд▓ाрдЧू рдХिрдпा, рдЬिрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рднूрдоि рдкुрдирд░्рд╡िрддрд░рдг рдФрд░ рдмрдб़े рдЬрдоींрджाрд░ों рдХी рднूрдоि рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиा рдеा। рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рд╕े рдХрдИ рдзाрд░्рдоिрдХ рдФрд░ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрди рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ुрдП, рдЬिрдирдоें рдПрдбрдиीрд░ рдорда рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдеा। Supreme Court  рдорда рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ, рд╕्рд╡ाрдоी рдХेрд╢рд╡ाрдиंрдж рднाрд░рддी , рдиे рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХो рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें рдЪुрдиौрддी рджी। рдЙрдирдХा рддрд░्рдХ рдеा рдХि рдпрд╣ рдХाрдиूрди рдЙрдирдХे рдоौрд▓िрдХ рдЕрдзिрдХाрд░ों (рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 14, 19(1)(f), 25 рдФрд░ 26) рдХा рд╣рдирди рдХрд░рддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдоुрдХрджрдоे рдиे рдПрдХ рдмрдб़े рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рд╕рд╡ाрд▓ рдХो рдЬрди्рдо рджिрдпा—рдХ्рдпा рд╕ंрд╕рдж рдХो рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдХिрд╕ी рднी рд╣िрд╕्рд╕े рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХ...